Loading

wait a moment

Asbestinventaris

Net voor het einde van de vorige zittingsperiode heeft het Vlaams Parlement nieuwe regels aangenomen betreffende asbesthoudende materialen. Deze regels creëren een nieuw kader voor de inventarisatie, het beheer en de verwijdering van asbesthoudende materialen, een betere naam is asbestinventaris.

Achtergrond

Het Vlaams decreet van 29 maart 2019 voegt een nieuw artikel over asbesthoudende materialen toe aan het Vlaams Materialendecreet van 23 december 2011. De Vlaamse wetgever kwam tot de vaststelling dat er geen gecentraliseerde informatie beschikbaar was over asbest dat aanwezig is in gebouwen en infrastructuur, terwijl de kans groot is dat gebouwen en infrastructuur die dateren van 2001 of vroeger asbesthoudende materialen bevatten (materialen die tussen 1945 en 2001 zijn geproduceerd of geïnstalleerd – vooral tussen 1955 en 1985 – bevatten waarschijnlijk asbest). Bovendien bestaat er momenteel geen asbestinventaris voor de meeste gebouwen en infrastructuurwerken die gevaar lopen.

Het Vlaams Parlement heeft een inventarisplicht ingevoerd om de in gebouwen en infrastructuur aanwezige asbest te inventariseren. Deze inventarisatieplicht is tweeledig. Enerzijds is er een specifieke inventarisplicht gekoppeld aan een transactie. Anderzijds is er een algemene verplichting voor eigenaars om uiterlijk op 31 december 2031 in het bezit te zijn van een geldig attest betreffende de asbestinventaris.

De nieuwe regels voor asbesthoudende materialen zijn bedoeld om een versnelde afbouw in het Vlaamse Gewest mogelijk te maken, met 2034 en 2040 als mijlpalen. 2034 is een mijlpaal voor de verwijdering van de meest risicovolle asbesthoudende materialen (met name dakbedekking en materialen voor buitenmuren). 2040 is vastgesteld als streefdatum voor een asbestveilig Vlaanderen: de eindmijlpaal 2040 is het einddoel voor de verwijdering of het veilige beheer van alle andere asbesthoudende materialen met een hoger risico. De verplichting om asbesthoudende materialen te verwijderen, geldt echter alleen voor openbare bouwwerken, omwille van de voorbeeldfunctie van de overheid en het publieke karakter van deze bouwwerken. Voor andere bouwwerken dienen de mijlpalen 2034 en 2040 in ieder geval als streefdata.

Doelstellingen

De inventarisatieplicht streeft verschillende doelstellingen na, waaronder

1. het informeren, beschermen en sensibiliseren van eigenaars, vaklui, hulpdiensten en toezichthouders van gebouwen;

2. een duidelijk kader creëren voor de informatieplicht in verband met de overdracht of de verhuur van bouwwerken; en

3. risicosituaties en asbesthoudende materialen in kaart te brengen.

De inventarisatieplicht biedt rechtszekerheid aan eigenaars, notarissen en makelaars in onroerend goed. Tegelijkertijd worden kopers en huurders beschermd, aangezien zij worden geïnformeerd over de aanwezigheid van asbesthoudende materialen.

Verplichte asbestinventaris

Elke eigenaar van een “toegankelijk bouwwerk met een risicodatum” moet uiterlijk op 31 december 2031 in het bezit zijn van een geldig asbestinventarisatieattest. Dit vereist een voorafgaande inventaris, die eveneens verplicht wordt.

Het gaat enkel om “constructies”, waarmee in deze context gebouwen, vaste inrichtingen of versterkingen worden bedoeld die zijn ingebouwd in, bevestigd aan of leunen op de grond met het oog op de stabiliteit en die bestemd zijn om op hun plaats te blijven.

Het bouwwerk moet ook “toegankelijk” zijn, hetgeen betekent dat mensen het kunnen betreden. Dit is het geval wanneer het dak van een constructie wordt ondersteund door constructie-elementen en wanneer een persoon normaal in de constructie kan staan of lopen.

Om onder de inventarisatie- en attestatieverplichtingen te vallen, moet het bouwwerk dateren van een risicodatum, wat betekent dat het bouwwerk dateert van 2000 of eerder.

Bepaalde kunstwerken zijn uitgesloten van de inventarisplicht: ondergrondse openbare infrastructuur bestemd voor de doorvoer, het vervoer, de overbrenging of de distributie van vaste stoffen, vloeistoffen en gassen, energie of informatie.

Toegankelijke openbare technische constructies met een risicodatum bij de bouw zijn eveneens uitgesloten van de verplichting. Het gaat om voor personen toegankelijke bouwwerken met een risicodatum, die van openbaar nut zijn en die een hoofdzakelijk technische functie hebben (d.w.z. technische kunstwerken in de zin van het Grootschalig Referentiebestand en lijninfrastructuur in de zin van de Vlaamse Codex Stedenbouw).

Een asbestinventarisatie wordt uitgevoerd door een “asbestinventarisatiedeskundige”. De inventarisatie wordt voorafgegaan door een inspectie in en rond het bouwwerk. Vervolgens wordt de inventaris geregistreerd in een centrale asbestinventarisdatabank bij de OVAM.

Het attest van de asbestinventaris

Nadat een asbestinventarisatie is opgemaakt, wordt een asbestinventarisatieattest verkregen. Als de asbestinventaris volledig en correct is uitgevoerd en geregistreerd in de centrale databank, kent de OVAM een uniek asbestinventarisatieattest toe. Het attest, dat uiterlijk op 31 december 2031 moet worden verkregen, bevat onder meer informatie over de geldigheidsduur van het attest, de asbesthoudende constructie zelf en de asbesthoudende of asbestverdachte materialen. Nadere regels over de inhoud, de afgifte en de geldigheidsduur van het asbestinventarisatieattest zullen worden vastgesteld door de Vlaamse Regering.

Verplichtingen bij overdracht van constructies

Voortaan is de eigenaar van een voor personen toegankelijk bouwwerk met een risicodatum verplicht om de kandidaat-koper in te lichten in verband met de overdracht van dat bouwwerk. Indien de overdracht betrekking heeft op een bouwwerk in mede-eigendom, betreft de informatieplicht zowel het privégedeelte als de gemeenschappelijke delen van het bouwwerk.

De informatieplicht houdt in dat de eigenaar de kandidaat-koper vóór het sluiten van de overeenkomst een geldig attest inzake asbestinventarisatie meedeelt. De datum, de samenvattende conclusie en de unieke code van het attest moeten worden meegedeeld. Deze informatieverplichting is dus vergelijkbaar met de verplichting inzake bodemattests, energieprestaties en elektrische installaties.

In de authentieke akte van levering moet worden vermeld of aan de koper een geldig asbestinventarisatieattest is meegedeeld. Na het passeren van de authentieke akte registreert de notaris de nieuwe eigenaar in de databank van de asbestinventaris.

De Vlaamse Regering is bevoegd om de regels betreffende de informatieplicht verder vast te stellen en te voorzien in uitzonderingen op de verplichting.

ASBESTINVENTARIS
ASBESTINVENTARIS 

Sanctie

De koper kan de nietigheid van de overdracht vorderen wanneer de informatieplicht niet is nageleefd, d.w.z. wanneer hij niet voor of bij het sluiten van de overeenkomst of het passeren van de authentieke akte op de hoogte is gebracht van de inhoud van het attest van de asbestinventarisatie. Alleen de koper kan de nietigheid inroepen. De nietigheid kan echter worden gedekt wanneer de koper heeft afgezien van de mogelijkheid om de nietigheid in te roepen en het asbestinventarisatieattest hem alsnog is meegedeeld.

Inwerkingtreding

De datum van inwerkingtreding van deze nieuwe regels zal worden bepaald door de Vlaamse Regering.